Kiến thức Sinh học trong chương trình Trung học Phổ thông được trình bày một cách hệ thống bắt đầu từ Sinh học tế bào, Sinh học cá thể, Di truyền, Tiến hóa và cuối cùng là Sinh thái học.

   Chương trình Sinh học Lớp 10 sẽ giúp học sinh có cái nhìn chung nhất về các cấp độ của thế giới sống và đặc điểm của chúng; tìm hiểu đặc điểm cấu trúc và chức năng của tế bào - đơn vị cơ bản của sự sống và khám phá đặc điểm sinh học của nhóm sinh vật xuất hiện đầu tiên trên Trái Đất: Vi sinh vật.

   Kiến thức Sinh học Lớp 10 cũng giúp học sinh giải thích được về cơ bản một số hiện tượng thực tế, có cái nhìn khoa học hơn về thế giới sống.

Học Kỳ 1

Giới thiệu chung về thế giới sống

    Thế giới sống phong phú đa dạng được hình thành hàng tỷ năm với hàng triệu loài, đủ kích thước và hình dạng. Nhưng đa dạng cũng đồng nghĩa với phức tạp. Do đó, để dễ dàng hơn trong việc nghiên cứu, con người đã sắp xếp, phân chia chúng vào các giới sinh vật khác nhau như: Khởi sinh, Nguyên sinh, Nấm, Thực vật và Động vật.

    Giới Khởi sinh bao gồm những sinh vật nhân sơ, đơn bào, kích thước nhỏ, sinh sản nhanh và có phương thức sinh dưỡng đa dạng; Giới Nguyên sinh chủ yếu gồm những sinh vật nhân thực, đơn bào sống tự dưỡng hoặc dị dưỡng; Giới Nấm gồm những sinh vật nhân thực, đơn bào hoặc đa bào dạng sợi, sống dị dưỡng; còn Giới Thực vật gồm những sinh vật nhân thực, sống tự dưỡng; và thành phần của Giới Động vật là những sinh vật nhân thực, dị dưỡng, phản ứng nhanh và có khả năng di chuyển.

    Thế giới sống không chỉ đa dạng về số lượng loài mà còn có sự phức tạp trong cấu trúc các cấp độ của sự sống. Thế giới sống được chia thành nhiều cấp độ khác nhau và theo nguyên tắc thứ bậc bao gồm: tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã, hệ sinh thái và sinh quyển. Tất cả các cấp tổ chức sống đều là những hệ mở, tự điều chỉnh và không ngừng tiến hóa.

Sinh học tế bào

    Tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống. Mọi cơ thể sống kích thước dù lớn hay nhỏ đều được cấu tạo từ tế bào. Tuy nhiên, tế bào không phải là những hạt nhỏ nhất. Nó là vật chất sống được cấu tạo từ những đại phân tử hữu cơ: cacbohiđrat, protein, lipit, axit nuclêic.

    Phụ thuộc vào sự có mặt của màng nhân, tế bào được phân chia thành nhân sơ và nhân thực. Về cấu tạo và thành phần bên trong, tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực có sự khác biệt rõ rệt. Tuy nhiên, là vật chất sống, mọi tế bào nhân sơ hay nhân thực đều phải diễn ra quá trình trao đổi chất và năng lượng giữa môi trường bên trong với môi trường bên ngoài, đều có khả năng sinh sản nhờ quá trình phân bào: nguyên phân và giảm phân. Tất cả các nội dung trên sẽ được trình bày trong phần Sinh học tế bào.

Học Kỳ 2

Sinh học tế bào

    Tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống. Mọi cơ thể sống kích thước dù lớn hay nhỏ đều được cấu tạo từ tế bào. Tuy nhiên, tế bào không phải là những hạt nhỏ nhất. Nó là vật chất sống được cấu tạo từ những đại phân tử hữu cơ: cacbohiđrat, protein, lipit, axit nuclêic.

    Phụ thuộc vào sự có mặt của màng nhân, tế bào được phân chia thành nhân sơ và nhân thực. Về cấu tạo và thành phần bên trong, tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực có sự khác biệt rõ rệt. Tuy nhiên, là vật chất sống, mọi tế bào nhân sơ hay nhân thực đều phải diễn ra quá trình trao đổi chất và năng lượng giữa môi trường bên trong với môi trường bên ngoài, đều có khả năng sinh sản nhờ quá trình phân bào: nguyên phân và giảm phân. Tất cả các nội dung trên sẽ được trình bày trong phần Sinh học tế bào.

Sinh học vi sinh vật

    Có một thế giới sinh vật vô cùng đa dạng và phong phú được hình thành gần như sớm nhất trên Trái Đất nhưng lại được phát hiện gần như sau cùng với sự ra đời của kính hiển vi, đó là thế giới vi sinh vật.

    Giống như tên gọi, vi sinh vật có kích thước hiển vi. Vì vậy, các nhà khoa học khi nghiên cứu về sự sinh trưởng của vi sinh vật phải xét trên cấp độ quần thể. Tuy có kích thước nhỏ bé nhưng vi sinh vật phân bố rộng khắp Trái Đất nhờ vào khả năng sinh sản đặc biệt bằng hình thức phân đôi và khả năng trao đổi chất mạnh mẽ giữa cơ thể với môi trường bên ngoài. Hiện nay, các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu về thế giới vi sinh vật nhằm ứng dụng vi sinh vật có lợi vào đời sống và kiềm hãm vi sinh vật có hại.

    Những vấn đề trên sẽ được trình bày trong phần: Sinh học vi sinh vật. Ngoài ra, trong phần này, học sinh được tiếp cận với một đối tượng mới, nhỏ hơn cả vi khuẩn, chưa có cấu tạo tế bào và là nguyên nhân gây ra hàng loạt đại dịch trên thế giới, đó chính là virut.

Học Kỳ 1

Học Kỳ 2

Đăng ký học

thpt.education website học trực tuyến dành cho Học sinh Trung học Phổ thông,
Giáo dục thường xuyên, Thí sinh ôn thi THPT Quốc gia – Đại học
Lớp 10 – Lớp 11 – Lớp 12
8 môn Toán học – Vật Lý – Hóa học – Sinh học – Ngữ Văn – Lịch Sử - Địa Lý – Tiếng Anh

đăng ký học ngay